Zgłoszenie do podatku od nieruchomości po zakupie mieszkania – formularz IN-1 i termin 14 dni
Po podpisaniu aktu notarialnego i odebraniu kluczy wiele osób sądzi że formalności są za nimi. Tymczasem jedną z pierwszych rzeczy do zrobienia po zakupie mieszkania jest złożenie formularza IN-1 w urzędzie gminy lub miasta – i to w ciągu zaledwie 14 dni od daty nabycia. Niedopełnienie tego obowiązku może skutkować odpowiedzialnością karno-skarbową, a urząd ma prawo ustalić i egzekwować zaległy podatek nawet za 5 lat wstecz.
Poniżej wyjaśniamy czym jest formularz IN-1, gdzie i jak go złożyć, co grozi za niedotrzymanie terminu i co zrobić jeśli termin już minął.
Czym jest formularz IN-1 i dlaczego trzeba go złożyć
IN-1 to „Informacja o nieruchomościach i obiektach budowlanych” – formularz na podstawie którego urząd gminy lub miasta ustala wysokość podatku od nieruchomości dla nowego właściciela. Bez złożonego IN-1 urząd nie wie że nastąpiła zmiana właściciela i nie może wydać decyzji podatkowej.
Obowiązek złożenia IN-1 wynika z art. 6 ust. 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych. Dotyczy każdej osoby fizycznej która nabyła nieruchomość, mieszkanie, dom, działkę, garaż lub udział w nieruchomości. Formularz składa się jednorazowo po zakupie, a nie co roku. W kolejnych latach nie ma obowiązku ponownego składania IN-1, chyba że zmieni się stan nieruchomości (np. zmiana sposobu użytkowania, rozbudowa, sprzedaż).
Ważna informacja praktyczna: formularz IN-1 różni się w zależności od gminy. Złożenie go na nieprawidłowym wzorze jest traktowane jak brak zgłoszenia i skutkuje odpowiedzialnością karno-skarbową nabywcy. Zawsze należy pobrać formularz obowiązujący w gminie w której leży nieruchomość – ze strony internetowej właściwego urzędu lub z podatki.gov.pl.
Termin – 14 dni od nabycia nieruchomości
Formularz IN-1 należy złożyć w terminie 14 dni od dnia nabycia nieruchomości. Za datę nabycia uznaje się datę podpisania aktu notarialnego przenoszącego własność, nie datę odbioru kluczy ani datę wpisu do księgi wieczystej.
Przykład: akt notarialny podpisano 10 czerwca – formularz IN-1 należy złożyć najpóźniej 24 czerwca. Jeśli ostatni dzień terminu wypada w sobotę lub niedzielę, termin przesuwa się na najbliższy dzień roboczy.
14 dni to bardzo krótki termin, który łatwo przeoczyć w natłoku innych spraw związanych z przeprowadzką i urządzaniem mieszkania. Warto wpisać tę datę w kalendarzu od razu przy podpisaniu aktu notarialnego.
Do którego urzędu złożyć IN-1
Formularz IN-1 składa się do urzędu gminy lub miasta właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości, a nie według miejsca zamieszkania właściciela. Jeśli właściciel mieszka w Warszawie, a kupił mieszkanie w Krakowie – składa formularz w urzędzie Krakowa.
Jeśli nieruchomości leżą w różnych gminach, do każdej z nich składa się osobny formularz IN-1. Jeśli natomiast kilka nieruchomości leży w tej samej gminie (np. mieszkanie i garaż), wystarczy jeden formularz obejmujący wszystkie z nich.
Przy współwłasności każdy współwłaściciel może złożyć formularz osobno, albo współwłaściciele mogą złożyć jeden wspólny. Przy wspólnym formularzu wymagany jest podpis każdego współwłaściciela.
Jak złożyć formularz IN-1 – trzy sposoby
Osobiście w urzędzie – tradycyjna metoda, podczas której urzędnik może od razu sprawdzić poprawność wypełnienia i podbić kopię jako potwierdzenie złożenia. Zalecana przy pierwszym kontakcie z danym urzędem lub przy skomplikowanej sytuacji (np. garaż, udział w gruncie, współwłasność).
Listem poleconym – formularz wraz z załącznikami wysyła się na adres właściwego urzędu. Dowodem złożenia w terminie jest data stempla pocztowego. Przy napiętym terminie warto skorzystać z opcji „za potwierdzeniem odbioru”.
Elektronicznie przez e-Deklaracje lub ePUAP – coraz więcej gmin przyjmuje formularze IN-1 drogą elektroniczną. Po wysłaniu system generuje Urzędowe Poświadczenie Odbioru (UPO) stanowiące dowód złożenia w terminie. Przed skorzystaniem z tej opcji warto sprawdzić na stronie właściwego urzędu czy obsługuje zgłoszenia elektroniczne dla IN-1.
Co zawiera formularz IN-1 i jakie załączniki są wymagane
Przy typowym zakupie mieszkania wystarczą dwa dokumenty: formularz IN-1 i załącznik ZIN-1. Pozostałe załączniki dotyczą szczególnych sytuacji i większość kupujących ich nie potrzebuje.
Formularz IN-1 składa się z części głównej i obowiązkowych załączników. Część główna zawiera dane identyfikacyjne podatnika i organ do którego kierowane jest zgłoszenie. Do części głównej dołącza się odpowiednie załączniki:
- ZIN-1 – dane o nieruchomościach podlegających opodatkowaniu: powierzchnia lokalu, adres, rodzaj nieruchomości. Wymagany zawsze,
- ZIN-2 – dane o nieruchomościach zwolnionych z opodatkowania. Dotyczy nielicznych przypadków np. lokali należących do organizacji pożytku publicznego,
- ZIN-3 – dane pozostałych współwłaścicieli przy składaniu jednego wspólnego formularza przez kilka osób.
Jeśli do mieszkania przynależy miejsce parkingowe lub komórka lokatorska stanowiące odrębną nieruchomość, każda z nich może wymagać osobnego wpisu lub załącznika; warto dopytać w urzędzie przed złożeniem. Do kompletu dokumentów nie trzeba dołączać kopii aktu notarialnego, ale niektóre urzędy o to proszą przy weryfikacji. Dołączenie skanu od razu może oszczędzić dodatkowej korespondencji.
Co się dzieje po złożeniu IN-1
Na podstawie złożonego formularza urząd ustala wysokość podatku od nieruchomości i przesyła decyzję podatkową listem poleconym na adres wskazany w IN-1. Zobowiązanie podatkowe dla osób fizycznych powstaje dopiero z dniem doręczenia tej decyzji, nie z dniem złożenia formularza. Oznacza to że do czasu otrzymania decyzji nie ma obowiązku płacenia podatku i nie są naliczane odsetki za zwłokę.
Po otrzymaniu decyzji podatek płaci się w czterech ratach w terminach wskazanych w decyzji: do 15 marca, 15 maja, 15 września i 15 listopada danego roku. Jeśli roczna kwota podatku nie przekracza 100 zł, płaci się ją w całości w terminie pierwszej raty. Nie oblicza się podatku samodzielnie – jego wysokość wynika wyłącznie z decyzji urzędu.
Stawki podatku od nieruchomości różnią się w zależności od gminy. Rada gminy ustala je corocznie uchwałą w granicach określonych przez Ministerstwo Finansów. Aktualne stawki znajdziesz na stronie internetowej właściwego urzędu gminy lub miasta.
Co zrobić gdy termin 14 dni minął
Niezłożenie IN-1 w terminie nie oznacza że problem znika – urząd może ustalić i egzekwować zaległy podatek za okres do 5 lat wstecz licząc od końca roku kalendarzowego w którym powstał obowiązek podatkowy. Oznacza to że kupując mieszkanie w 2021 roku i nie składając IN-1, urząd może w 2026 roku upomnieć się o podatek za wszystkie minione lata.
Jeśli termin 14 dni minął, warto działać możliwie szybko:
- Złożyć zaległy formularz IN-1 niezwłocznie – im szybciej tym mniejsze ryzyko sankcji,
- Rozważyć złożenie czynnego żalu – pisemnego zawiadomienia do urzędu skarbowego o popełnieniu czynu zabronionego przed wszczęciem postępowania. Czynny żal skutecznie chroni przed odpowiedzialnością karno-skarbową jeśli zostanie złożony zanim organ dowie się o naruszeniu,
- Po otrzymaniu decyzji zapłacić podatek wraz z ewentualnymi odsetkami za zwłokę.
Brak złożenia IN-1 bywa wykrywany przy okazji sprzedaży nieruchomości lub wnioskowania o kredyt hipoteczny – w obu sytuacjach może pojawić się wymóg przedstawienia zaświadczenia o niezaleganiu z podatkiem od nieruchomości. Warto zamknąć ten temat przed podpisaniem kolejnego aktu notarialnego.