Jak wygląda zniesienie współwłasności mieszkania i ile kosztuje?

Współwłasność mieszkania najczęściej powstaje po zakupie nieruchomości przez kilka osób, po rozwodzie, dziedziczeniu albo darowiźnie. Z czasem pojawia się jednak potrzeba uporządkowania sytuacji prawnej i przejęcia mieszkania przez jednego właściciela lub sprzedaży lokalu.

Zniesienie współwłasności pozwala zakończyć wspólne prawo do nieruchomości i jasno określić, kto staje się właścicielem mieszkania.

Na czym polega zniesienie współwłasności mieszkania?

Zniesienie współwłasności oznacza zakończenie sytuacji, w której kilka osób posiada udziały w tej samej nieruchomości.

Może nastąpić poprzez:

• przejęcie mieszkania przez jednego współwłaściciela ze spłatą pozostałych osób,
• sprzedaż mieszkania i podział pieniędzy,
• fizyczny podział nieruchomości (rzadko możliwy przy mieszkaniach).

Najczęściej współwłasność kończy się przejęciem mieszkania przez jedną osobę za odpowiednią spłatą udziałów.
 

Czy można znieść współwłasność bez sądu?

Tak. Jeżeli wszyscy współwłaściciele są zgodni co do sposobu podziału nieruchomości, możliwe jest zniesienie współwłasności u notariusza.

To rozwiązanie:

• jest szybsze niż postępowanie sądowe,
• pozwala uniknąć długiego sporu,
• upraszcza formalności związane z księgą wieczystą.

Notariusz przygotowuje akt zniesienia współwłasności oraz dokumenty potrzebne do aktualizacji wpisów w księdze wieczystej.
 

Czy zniesienie współwłasności wymaga zgody wszystkich?

Nie zawsze.

Najprostsza sytuacja występuje wtedy, gdy wszyscy współwłaściciele zgadzają się co do sposobu podziału nieruchomości.

Jeżeli jednak między współwłaścicielami istnieje konflikt, konieczne może być postępowanie sądowe.

Sąd rozstrzyga wtedy:

• kto przejmie mieszkanie,
• czy konieczna będzie sprzedaż lokalu,
• jakie spłaty powinny otrzymać pozostałe osoby.

Jak wygląda sądowe zniesienie współwłasności mieszkania?

Postępowanie sądowe rozpoczyna się od złożenia wniosku do sądu rejonowego właściwego dla nieruchomości.

Do wniosku najczęściej dołącza się:

• numer księgi wieczystej,
• dokumenty własności,
• propozycję podziału nieruchomości,
• ewentualną wycenę mieszkania.

Sąd może:

• przyznać mieszkanie jednemu współwłaścicielowi,
• ustalić obowiązek spłaty pozostałych osób,
• zarządzić sprzedaż nieruchomości.

Zniesienie współwłasności u notariusza

Jeżeli strony są zgodne, współwłasność można znieść poprzez akt notarialny.

Notariusz przygotowuje:

• umowę zniesienia współwłasności,
• ustalenie spłat między stronami,
• wniosek o zmianę wpisów w księdze wieczystej.

Rozwiązanie notarialne jest znacznie szybsze niż postępowanie sądowe i często pozwala zakończyć sprawę podczas jednej wizyty.
 

Ile kosztuje zniesienie współwłasności mieszkania?

Koszty zależą od sposobu przeprowadzenia procedury oraz wartości nieruchomości.

Najczęściej pojawiają się:

• taksa notarialna,
• opłaty sądowe,
• koszty wpisów do księgi wieczystej,
• ewentualna wycena rzeczoznawcy.

Najczęstsze koszty zniesienia współwłasności

Czy trzeba zapłacić podatek przy zniesieniu współwłasności?

To zależy od sposobu przeprowadzenia podziału oraz wysokości spłat między współwłaścicielami.

W niektórych przypadkach mogą pojawić się:

• obowiązki podatkowe związane z PCC,
• konieczność rozliczenia darowizny,
• skutki podatkowe przy sprzedaży udziałów.

Znaczenie ma przede wszystkim to, czy jedna ze stron otrzymuje większą część majątku niż wynika z dotychczasowego udziału.
 

Zniesienie współwłasności a kredyt hipoteczny

Sytuacja komplikuje się wtedy, gdy mieszkanie jest obciążone hipoteką.

Bank może wymagać:

• zgody na przejęcie kredytu przez jedną osobę,
• ponownej analizy zdolności kredytowej,
• aneksowania umowy kredytowej.

Jeżeli hipoteka pozostaje w księdze wieczystej, warto sprawdzić znaczenie wpisów hipotecznych oraz działu IV księgi wieczystej: co oznacza dział IV księgi wieczystej
 

Czy trzeba zmieniać wpisy w księdze wieczystej?

Tak. Po zniesieniu współwłasności konieczna jest aktualizacja księgi wieczystej.

Zmianie podlega przede wszystkim:

• właściciel nieruchomości,
• udziały w mieszkaniu,
• ewentualne obciążenia hipoteczne.

Kiedy zniesienie współwłasności jest najczęściej wykonywane?

Najczęściej dochodzi do tego:

• po rozwodzie,
• po spadku,
• po rozstaniu partnerów,
• przy podziale majątku rodzinnego.

W wielu przypadkach celem jest uporządkowanie sytuacji prawnej przed sprzedażą mieszkania lub przejęciem nieruchomości przez jednego właściciela.